VITABERNA

 

 


Pastoraal atelier

Levoland 

Relimarkt

Bronnenmagazijn

 
PASEN: BEVRIJDING EN PERSPECTIEF
Pasen is voor ons christenen het belangrijkste feest. We vieren dan de kruisdood en de 
verrijzenis (opstanding) van Jezus Christus. Pasen betekent voor ons: de dood heeft 
niet het laatste woord en ook na de dood is er 'leven' en uitzicht. Aan het paasfeest gaat 
een lange periode van voorbereiding vooraf: de zeven weken van de zgn.  
Veertigdagentijd (vasten), een tijd van bezinning en boete. De laatste week is de 
Goede (of Stille) Week. 
Oorsprong
Pasen is van oorsprong niet alleen een christelijk feest: de joden vierden immers al 
lang hun Pesach-feest – het feest ter herdenking van hun uittocht uit Egypte – dat 
symbool stond voor bevrijding en perspectief naar de toekomst. De traditie van het 
paasfeest gaat echter nog veel verder terug en is van oorsprong een lente-feest. Pasen 
valt immers ieder jaar op een andere datum: het wordt gevierd op de eerste zondag na 
de eerste volle maan in de lente. Pasen valt derhalve op zijn vroegst op 22 maart en op 
zijn laatst op 25 april. Deze wijze van berekenen duidt er op, dat het paasfeest nauw 
verbonden is geweest met lente-feesten. Mensen vierden van oudsher dit keerpunt in 
de natuur: de terugkeer van de zon, de vruchtbaarheid van het land en de overwinning 
van het licht. Paasvuren, paaseieren, kuikens en hazen herinneren nog steeds aan deze 
symboliek.
Palmzondag
Deze week begint met Palmzondag (ter herinnering dat Jezus als een koning in 
Jeruzalem werd ingehaald met palmtakken en liederen). In de kerk worden op die 
zondag palmtakjes uitgereikt; omdat in ons land geen palmen groeien, gebruikt men 
daarvoor takjes van de buxusplant. Deze takjes worden mee naar huis genomen en 
vaak achter het kruisbeeld gestoken. De takjes die in de kerk gebruikt zijn, worden na 
een jaar verbrand; de as ervan doet dienst op Aswoensdag (de woensdag na Carnaval). 
Op Palmzondag vinden in sommige streken palmpaasoptochten plaats, waarin 
palmpaasstokken worden meegedragen, versierd met groene takken, eieren en een 
haantje van brooddeeg.
Witte Donderdag en Goede Vrijdag
Op donderdag in de Goede Week (Witte Donderdag genoemd) wordt herdacht dat 
Jezus met zijn leerlingen voor het laatst Pesach vierde en met hen de avondmaaltijd 
gebruikte. 
Daags daarna is het Goede Vrijdag, de dag dat Jezus aan het kruis geslagen werd. We 
herdenken deze gebeurtenis door 's middags biddend langs de afbeeldingen van Jezus' 
kruisweg te lopen. 's Avonds is er een gebedsdienst.
Stille zaterdag en Paaszondag
Hoogtepunt van het paasfeest zijn de paaswake in de nacht van 'stille' zaterdag op 
zondag (waarin de symbolen van het leven – water, vuur en licht – centraal staan en 
waarin de paaskaars plechtig wordt ontstoken en het doopwater wordt gewijd) en op 
zondagochtend de plechtige viering van Pasen (het Hoogfeest van Pasen).
Na Pasen loopt de paastijd nog even door. Veertig dagen na Pasen vieren christenen 
Hemelvaart (de dag waarop Jezus weer terugkeerde naar God) en tien dagen later 
Pinksteren (de dag waarop het begin van de kerk gevierd wordt).
Gewoonten en gebruiken
Rond Pasen zijn in de loop der eeuwen allerlei gewoonten en gebruiken gegroeid. 
Eieren  spelen daarin vaak de hoofdrol, zoals: het kleuren en eten van paaseieren, het 
verstoppen van chocolade-eieren in de tuin, 'eiertikken' en eier-eetfeesten. Mandjes 
met paashazen en –kuikens vullen in de tijd voor Pasen de vitrines van bakkerswinkels 
en de schappen van de supermarkten. In het oosten van het land worden nogal eens 
paasvuren ontstoken, waarbij men dode bomen en oude spullen verbrandt. Vrijwel alle 
gebruiken en gewoonten kenmerken zich door verwijzingen naar oeroude symbolen 
van vruchtbaarheid en nieuw leven. Deze symboliek is in de loop der tijden vermengd 
met het christelijke verhaal van dood en verrijzenis van Jezus Christus. Voor 
christenen het begin van nieuw leven en hoop op een nieuwe, onbekende toekomst, 
bevrijd van aardse beslommeringen. Het christelijke paasfeest ligt hiermee ook in het 
verlengde van het joodse Pesachfeest: bevrijding uit slavernij, uittocht uit ellende en 
dood.
Jan Simons

Terug naar overzicht