VITABERNA

 

 


Pastoraal atelier

Levoland 

Relimarkt

Bronnenmagazijn

 
EEUWIGHEID EN EEUWIG LEVEN
Apokalyps 7, 9.14b-17; Johannes 10, 27-30.
Overweging Montfortparochie Tilburg, 9-10 mei 1992

Soms zeggen wij van mensen of dingen "dat ze het eeuwig leven hebben": * iemand die een aantal keren op het randje van de dood heeft gebalanceerd en er wonderwel weer bovenop gekrabbeld is: van zo iemand zeg je wel eens "dat die het eeuwig leven heeft"; * een trui of jas, waarvan we maar geen afstand kunnen doen, omdat ie zo lekker zit: "die heeft het eeuwig leven", zeg je dan; * een hamster of kanariepiet die al jarenlang in zijn kooitje ronddartelt en nog vol levenslust zit: van zo'n beestje hoor je wel eens zeggen: "die heeft het eeuwig leven".

Ook de eeuwigheid is in ons spraakgebruik nog lang niet uitgebannen: * "het wachten op de bus duurde wel een eeuwigheid", laten we mopperend weten als de bus tien minuten te laat was; * "schiet op, we hebben niet eeuwig de tijd", manen we onze kinderen wel eens aan wanneer ze niet weg zijn te slaan uit de speelgoedwinkel of oneindig staan te treuzelen bij het tandenpoetsen, s avonds voor het naar bed gaan.

Eeuwig leven en eeuwigheid: vaak klinkt het achteloos uit onze mond, zonder dat we ons precies afvragen wat er eigenlijk mee bedoeld wordt. Meestal heeft het te maken met iets van lange duur, een tijd waaraan geen eind lijkt te komen, en die alsmaar voortduurt. Eeuwigheid als onbegrensde tijd, of een soort tijdloosheid: * "Eeuwig zingen de bossen", zoals de titel van een beroemde film luidt; * "Eeuwige sneeuw op de bergen" of de "eeuwige stad" (Rome); * "Tot in de eeuwen der eeuwen, amen": zo worden veel gebeden in de kerk beindigd.

Als het over geloof en kerk gaat, spreken we tegenwoordig wel veel voorzichtiger dan vroeger over eeuwig leven, leven na de dood of het hiernamaals. We kunnen er ons maar moeilijk een voorstelling van maken. In onze moderne samenleving, waarin alles nuttig en doelmatig moet zijn en waarin computers en elektronica de dienst uitmaken, is voor het bovennatuurlijke en onzegbare maar weinig of geen plaats. Hoewel het geloof in het eeuwig leven, het hiernamaals, de laatste tientallen jaren duidelijk is afgenomen, is er anderzijds toch een groeiende belangstelling te merken voor dingen, die met het verstand moeilijk te begrijpen zijn. Zo vertellen mensen op de televisie over engelen die ze gezien hebben, of over hun ervaringen toen ze "even/bijna dood waren". Er zit in mensen kennelijk een diepgewortelde neiging om het eeuwig leven, als dat niet zou bestaan, zelf uit te vinden en vorm te geven.

In de beide schriftlezingen van vandaag gaat het k over eeuwig leven en eeuwigheid. En ook hierin worden woorden en beelden gebruikt, die met het verstand alleen niet begrepen kunnen worden.

Sint Jan de evangelist laat Jezus zeggen: "Mijn schapen luisteren naar Mijn stem, Ik ken ze en ze volgen Mij. Ik geef hen eeuwig leven, zij zullen in eeuwigheid niet verloren gaan". En in de eerste schrifttekst uit de Apokalyps - het boek der Openbaring, waarschijnlijk ook door Johannes geschreven - hoorden we, hoe het Lam de verzamelde menigte zal leiden naar de "waterbronnen van het leven". Een uitdrukking die zoveel wil zeggen als "eeuwig leven, eeuwigheid".

Bijbelse woorden en beelden, die de dingen en gebeurtenissen op een zodanige manier beschrijven, dat er diepere lagen bloot komen te liggen. Ze verwijzen naar iets meer, naar een werkelijkheid die achter de gewone dingen ligt. Het boek van de Openbaring is dan ook mr dan een profetische voorspelling. Het wil letterlijk iets "onthullen" en het geeft als het ware een blauwdruk voor de toekomst.

Op een misschien wat sprookjesachtige wijze wordt in dit bijbelboek een aantal visioenen, droombeelden geschilderd. En ondanks deze voor ons wat vreemde en niet alledaagse manier van verwoorden is het doel van de evangelist Johannes niet spanning en sensatie, maar juist bemoediging en troost in moeilijke tijden. Temidden van een uiterst pijnlijke realiteit - folteringen en executies - wil Johannes de vervolgde christenen moed inspreken om stand te kunnen houden, tegen de verdrukking in. Hoe bedreigd mensen ook zijn in een tijd van vervolging, ze worden ten diepste gezegend, getekend met Gods zegel.

Daarom "hebben zij hun gewaden wit gewassen in het bloed van het Lam". Een beeld, dat de samenhang suggereert tussen lijden en overwinning. Het Lam staat voor de weerloosheid van de mens, door de ander afgewezen en naar de slachtbank geleid. Maar het Lam is ook als een herder, die hen "zal hen weiden en voeren naar de waterbronnen van het leven". Jezus dus als het Lam Gods, gekruisigd, maar ook verrezen. Door zijn kruisdood droeg hij bij aan de bevrijding van ons, mensen. Daarom zal er een nieuwe hemel en een nieuwe aarde zijn, geen rouw meer, en zal God "alle tranen van hun ogen afwissen".

In de evangelielezing keert de beeldspraak van de herder en zijn schapen terug. De kudde wordt bedreigd door rovers en bandieten; maar Jezus, de goede herder, voert ze naar het ware leven. "Zij zullen in eeuwigheid niet verloren gaan, en niemand zal hen wegroven". Jezus ook hier dus als lam en herder tegelijk. Een herder, die zijn leven geeft voor zijn schapen. Hij geeft hen eeuwig leven, zodat ze "in eeuwigheid niet verloren zullen gaan". Overwinning en bevrijding door het lijden heen.

"Eeuwig leven" en "eeuwigheid" zijn in de bijbel dus geen begrippen, die te maken hebben met een grotere hoeveelheid leven of tijd, maar veel eerder duiden op een kwaliteit van leven: een leven met en vanuit God. Eeuwig leven, in Jezus' geest, betekent, zich volledig inzetten voor anderen, zich als een goede herder (of herderin) aan anderen prijsgeven. Een herder die zelf een lam kan worden, even weerloos, kwetsbaar en eenvoudig. Zulke herders zijn voorbestemd tot eeuwigheid en bestemmen onze wereld voor tot de eeuwigheid. Als je zo'n levenshouding nastreeft, kan het niet meer stuk. Dan zul je niet verloren gaan of weggeroofd worden, maar voorbestemd zijn tot eeuwig leven. Of, zoals een dichter het uitdrukte: "Wie naar zich toeleeft leeft zich dood. Maar wie leeft naar anderen, steeds verder om zich heen die raakt in eeuwigheid niet uitgeleefd".

AMEN

Terug naar overzicht thema's

Terug naar overzicht bijbelpassages