VITABERNA

 

 


Pastoraal atelier

Levoland 

Relimarkt

Bronnenmagazijn

 

SUIKERFEEST

De vastenperiode van de Ramadan is met het verschijnen van de nieuwe maan afgelopen. Dan volgt op de eerste dag van Sawa, de volgende maand van de islamitische jaarkalender, de viering van Ied-al-Fitr of het Feest van het verbreken van de vasten. In ons land wordt dit feest meestal het Sukerfeest genoemd, afgeleid van de Turkse benaming. Naast het Offerfeest is het Ied-al-Fitr of Suikerfeest één van de twee grote feesten van de islam. Tijdens dit feest, dat in elk geval tenminste één dag duurt, maar vaak wel drie dagen kan duren, vieren moslims dat ze een goede vastenmaand beleefd hebben.

Het verhaal
Bij Ied-al-Fitr of het Feest van het verbreken van de vasten of het Suikerfeest hoort geen specifiek grondleggend of achterliggend verhaal. Het is een feest, dat je feitelijk gewoon een keer (mee) moet vieren om vervolgens van je eigen belevingen en ervaringen er mee te kunnen verhalen.
Daarom kan het een idee zijn om kinderen en/of volwassenen die het feest uit eigen ervaring kennen te vragen hun verhaal van het feest te vertellen.

Achtergrondinformatie
Ied-al-Fitr of het Feest van het verbreken van de vasten, dat bij ons naar de Turkse benaming vooral bekend is als het Suikerfeest, wordt gevierd op de eerste dag van de maand Sawa en meestal ook nog op een of twee dagen daarna. De viering begint dus meteen op de eerste dag na de vastenperiode van de Ramadan. Het sluit die periode als het ware af, maar tegelijkertijd is het er nadrukkelijk geen onderdeel van. De vastenperiode wordt eerst afgerond of verbroken en pas daarna is alle reden tot het vieren van feest. Men viert dat men er in geslaagd is een maand lang in de opgelegde vastenverplichting te volharden. Dat men zich heeft weten te beheersen. Dat men gelouterd door de vastentijd is heen gekomen. Men viert kortom dat meen een goede vastenmaand heeft beleefd. Na een maand lang geleefd te hebben met de vastenverplichting heeft men alle reden elkaar te feliciteren, elkaar te omhelzen en om elkaar een gezegend feest (ayd mubarak) toe te wensen.
De combinatie met vasten verleidt sommigen er toe het Suikerfeest te vergelijken met het christelijke Paasfeest. Maar ondanks deze samenhang in tijd zijn zowel het vasten als de beide feesten zo wezenlijk anders van karakter, dat elke vergelijking mank gaat.Het vasten tijdens de Ramadan is binnen de islam namelijk uitdrukkelijk geen voorbereiding op een volgende hoogtijdag. Het vasten is een zwaarwegende op zichzelf staande religieuze praktijk, die als het jaarlijkse hoogtepunt van de islam gezien kan worden. Het vasten tijdens de Ramadan bereidt dan ook niet voor op het Suikerfeest, maar het feest benadrukt, dat het jaarlijkse religieuze hoogtepunt voltooid is. Binnen het christendom daarentegen ligt het accent tijdens de jaarlijkse veertigdaagse vastenperiode niet zozeer op het vasten zelf maar veelmeer op de voorbereiding op het hoogfeest van Pasen, dat er op volgt.
Anderen neigen er eerder toe parallellen te trekken tussen het Suikerfeest en Carnaval. Daarbij moet dan wel meteen worden aangetekend, dat Carnaval juist aan de vasten voorafgaat en dat de in sommige streken gebruikelijke carnavaleske verkleedpartijen achterwege blijven.

Gedurende de vastenperiode hebben dagelijks de avonduren na het verbreken van vastenverplichting al een feestelijk karakter met bezoek van familie, vrienden en bekenden rond goedgevulde tafels. Aan het einde van een reeks van dertig of eenendertig dagen met vastenverplichting is er alle reden om dat feestelijk karakter nog eens een keer extra goed aan te zetten met een groot en groots feest.
Ied-al-Fitr wordt gedurende de Ramadan voorbereid door het geven van de zakaat-al-fitr aan de moskee. Het is een speciale aalmoes ten behoeve van de behoeftigen ('armen') van de gemeenschap, die minstens de waarde heeft van een maaltijd voor één persoon. Deze speciale zakaat, die bedoeld is om de behoeftigen van de gemeenschap in staat te stellen om net als iedere andere familie het Feest van het verbreken van de vasten op passende wijze en met de nodige overdaad te vieren. Het is tegelijk uitdrukking van de onderling band die ongezien groeit tijdens het gezamenlijk ondergaan van de beproeving van de vastenverplichting.
Ied-al-Fitr begint doorgaans met een gang naar de moskee. Daar opent ieder voor zich het feest met het uitspreken van het bij deze gelegenheid gebruikelijke feestgebed samen met de geloofsbelijdenis (takbier), die als eerste zuil tot de basisverplichtingen van de islam behoort. Iedereen ziet er daarbij piekfijn uit. Iedereen is – in ons door het christendom gekleurd taalgebruik – op zijn paasbest. De gang naar de moskee maakt jong en oud namelijk bij voorkeur gestoken in nieuwe kleren, die gezien kunnen worden als een uitdrukking van de geestelijke vernieuwing die de Ramadan voor de dragers ervan gebracht heeft. En bij sommige groepen is het de gewoonte dat vrouwen en meisjes hun handen kleuren met henna.

Na het gezamenlijke gebed in de moskee gaat iedereen in zijn feestkleren naar huis, waar dat gebeurt waar het feest zijn naam Suikerfeest aan dankt. Na een maand lang vasten wordt er uitbundig gegeten van tafels die rijk gevuld zijn met zoete spijzen, suikerwaren, snoepgoed en andere zoetigheden. Het is een familiefeest, dat bij voorkeur met meerdere families samen gevierd wordt. Vandaar dat voor de duur van het feest de deur van iedereen openstaat. Men gaat over en weer bij familie, vrienden en bekenden op bezoek.
Het is ook een feest waarbij de kinderen verwend worden. Ze krijgen cadeautjes en allerlei snoepgoed. Vaak is dit ook de gelegenheid waarop ze meer of voor deze keer extra zakgeld krijgen, dat niet zelden meteen ook weer in nog meer snoepgoed wordt omgezet.
Hoewel er jaarlijks nog steeds wel krantenberichten te vinden zijn over kinderen die (moeten) spijbelen om het Suikerfeest met een vrije dag te kunnen vieren, zijn er tegelijk steeds meer instellingen en organisaties, die moslims de gelegenheid geven om met minstens één vrije dag Suikerfeest te vieren. En ook zijn er steeds meer initiatieven om het feest te vieren met moslims en niet-moslims samen. Samen feesten vieren bevordert per slot van rekening wederzijds begrip.

Terug naar overzicht